Şaşılık...www.nusretbas.com

Görme fonksiyonunu bozabilen, estetik olarak sorun yaratan şaşılık, erken tanı konulduğunda başarıyla tedavi edilebiliyor. Aksi halde görme kaybına yol açıyor.

Normalde karşıdan bakıldığında paralel olan iki göz arasındaki paralelliğin bozulması olarak tarif edilen önemli göz kusurları arasında yer alan şaşılık, halk arasında göz kayması veya şehla bakış olarak da bilinir. şaşılıkların yüzde 70'i iç tarafa kaymalar şeklinde olur. özellikle 3 ayını dolduran bebeklerde kayma belirtileri görüldüğü takdirde bir göz hekimine başvurulması gerekir. şaşılık tedavisi; kapatma, ilaçla, gözlük veya prizma denilen özel camların kullanılması ve cerrahi müdahale şeklinde yapılmaktadır.

çoğunlukla belirli bir sebebi yoktur. Büyük kısmı doğuştandır. Genetik özelliği fazladır. çocuklardan birinde, ya da anne-babada varsa diğer çocuklarda şaşılık riski daha fazladır. Yüksekten düşme, ateşli hastalıklar, havale geçirme, erken doğum gibi etkenler zeminde olan bir şaşılığı ortaya çıkarabilir.
Görme kaybı yapan nedenler, bir süre sonra göz kaymasına neden olabilirler. Görme kaybı çok küçük yaşta olursa göz içe, ileriki yaşlarda olursa göz dışa doğru kayar. Kaza geçirilmesi, beyin kanaması ve göz kaslarına giden sinirler de felç yaparak göz kaymasına neden olabilirler.

Şaşılık nasıl fark edilir?

Gözün belirli bir yöne kayması en önemli belirtidir. Başlangıçta arada bir kayma görülebilir. çocuk yorgun olduğunda veya uykudan yeni uyanıp dikkati azaldığı zamanlarda daha fazla kayma ortaya çıkabilir. Kafanın belirli bir yöne eğilmesi, televizyona yakından bakması, gözlerde titreme diğer belirtilerdir. Doğuştan katarakt veya göz içi tümörlerinde kayma ile beraber karşıdan bakıldığında göz bebeğinde beyazlık görülebilir. ıleriki yaşlarda birdenbire ortaya çıkan göz kaymalarında hasta baktığı her şeyi çift görebilir. Bu şikayetler birkaç ay içersinde kaybolur.

Şaşılığın belirlenmesinde anne-babalara düşen görev nedir?

Yeni doğan çocukta genellikle gözler paralel değildir. ılk 3 ay içersinde paralel duruma gelir. Eğer gözler normal pozisyona gelmiyorsa, göz bebeğinde beyazlık mevcutsa gecikmeden doktora başvurmalıdır. şaşılık sıklıkla 2 yaştan sonra görülür. çocuk yorgun olduğunda, daldığında şaşılık görülürse veya devamlı kayma mevcutsa hemen doktora kontrol ettirilmelidir. Ailede şaşılık hikayesi varsa erken ve düşük tartılı doğan bebekler daha hassas olarak takip edilmelidir.

Şaşılığın tedavisi var mı?

şaşılığın oluş şekline, zamanına göre değişik tedavileri vardır. Sağlam gözü kapama, ilaçla tedavi, gözlük ve prizma kullanılması gibi çeşitli tedavi şekilleri mevcuttur.

şaşılığın tedavisinde amaç görmenin normal gelişimini sağlamaktır. Bu nedenle ne kadar erken davranılır, ne kadar doğru tedavi uygulanırsa; başarı o kadar fazla olur.

Tedavi edilmemesi veya tedavide geç kalınması nelere yol açar?

şaşılığın tedavisinde asıl amaç görmenin gelişimidir. Görmenin gelişimi ve derinlik hissi küçük yaşta hızlıdır. Yaş ilerledikçe gelişim yavaşlayarak 10 yaşında durur. Tedavi edilmediği veya gecikildiğinde kayan gözde tembellik gelişmektedir.10 yaşını geçtikten sonra şaşılık düzeltilse de göz tembelliği düzeltilemez.

Şaşılık bireyleri nasıl etkiler?

Görme fonksiyonunu bozar. Estetik açıdan da sorun oluşturur. Tedavide kullanılan kapama yöntemi, gözlük gibi etkenler de çocukta sorunlara neden olabilmektedir. Kapama tedavileri bir oyun şekline çevrilmeli. Aile içinde kapama yapılmalı ve kapama esnasında ders çalışma gibi istekler yerine onun hoşlanacağı oyunlarla vakit geçirmesi sağlanmalıdır. Gözlük kullanımında da aile desteği olmalıdır. Gözlük kullanmanın bir eksiklik değil, bir özellik olduğu vurgulanmalıdır. Derinlik hissinin tam gelişmemesi, görmenin az gelişmesi de bir çok psikolojik problemler oluşturabilir.

Şaşılkla ilgili olarak ailelere neler öneriyorsunuz?

Şaşılık zamanında tedavi edilmezse göz tembelliğinin gelişebileceğini aile iyi bilmeli ve bu bilinçle tedavi sürdürülmelidir. şaşılığı belirgin olan çocuk doktora götürülebilir. Ancak bizim en çok korktuğumuz, şaşılığın fark edilmeyecek kadar az olmasıdır. Diğer gözün normal olması durumunda çocuk büyüyünceye kadar fark edilmeyen göz tembelliği yerleşir. Sonuç olarak şaşılık şüphesi olan hasta gecikmeden, normal çocukta 3 yaşında ve okula başlarken mutlaka göz doktoru tarafından kontrol edilmelidir.